Bronisław Markiewicz - życie i dziedzictwo polskiego duchownego

Kim był Bronisław Markiewicz?

Bronisław Markiewicz - błogosławiony polski ksiądz, zakonnik i pedagog. Urodził się 13 lipca 1842 roku w Pruchniku, w Galicji pod zaborem austriackim.

Ks. Bronisław poświęcił tej misji całe życie. Wychowywał, towarzyszył, wymagał - z troską, ale stanowczo. Pozostawił po sobie szkołę myślenia, w której serce i rzemiosło idą w parze, bo młody człowiek potrzebuje modlitwy i zawodu w równym stopniu.

Założył Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła dla mężczyzn i kobiet.

Zanim powstały jego zgromadzenia, ks. Markiewicz służył w diecezji przemyskiej, a następnie wstąpił do salezjanów. Zmarł 29 stycznia 1912 roku w Miejscu Piastowym, gdzie prowadził parafię i pełnił rolę wychowawcy. We wrześniu 2005 roku papież Benedykt XVI ogłosił go błogosławionym, doceniając zasługi tego apostoła młodzieży i twórcy instytucji wychowawczych.

Myśląc o ks. Bronisławie Markiewiczu, widzisz go w codziennej pracy z młodymi. To obraz spójny - serce wychowawcy, porządek domu, warsztat rzemieślnika. Dla Michała Archanioła - w praktyce, nie w deklaracjach. Dla św. Jana Bosko - w duchu, który prowadził go od pierwszego kroku. Dla Archanioła - z odwagą, która nie robi hałasu. Dla tego błogosławionego - z prostą konsekwencją dnia.

Wczesne życie i edukacja Bronisława Markiewicza

Bronisław Markiewicz urodził się 13 lipca 1842 roku w Pruchniku. Był szóstym z jedenaściorga dzieci Jana i Marianny Gryzieckiej - już to mówi wiele o realiach jego domu. Dorastał w ubogiej rodzinie, więc wcześnie zetknął się z codziennym trudem galicyjskiego ludu, co wyrobiło w nim czujność na sprawy najprostsze i najpilniejsze. Wychowanie religijne i patriotyczne prowadziło go dalej - cicho, konsekwentnie, krok po kroku.

Najpierw był Pruchnik i szkoła elementarna. Potem przyszedł czas na gimnazjum w Przemyślu - tam przyszło załamanie wiary, a później oddech, bo spotkanie z pobożnym rówieśnikiem odwróciło bieg spraw. W 1863 roku wstąpił do seminarium duchownego w Przemyślu, z decyzją podjętą jasno i bez wahania. 15 września 1867 roku przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa Antoniego Józefa Monastyrskiego - to był ważny dzień, który domknął długi etap dojrzewania.

Po święceniach ks. Markiewicz pracował jako wikariusz w Harcie koło Dynowa, a potem w katedrze w Przemyślu. Chciał uczyć się dalej. W latach 1873-1875 studiował filozofię na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a później podjął naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie - te lata wniosły porządek i rozmach do jego myślenia. Dojrzałe zaplecze intelektualne wsparło przyszłą pracę profesora i kaznodziei, a zarazem podsyciło jego zapał do pisania. W tym okresie Bronisław opublikował pod pseudonimem B. Miromir tekst Trzy słowa do starszych w narodzie polskim - głos wyraźny, bez ozdobników, już na miarę Markiewicza.

Początek drogi tego kapłana znajduje się właśnie tutaj. Wczesne doświadczenia, decyzje w Przemyślu i studia zakończone w Krakowie dały fundament, na którym cała biografia Bronisława ułożyła się konsekwentnie. Gdy mówimy o ks. Markiewiczu czy o dorastaniu Bronisława Markiewicza, mówimy też o domu Jana i Marianny, o rodzeństwie i o tym, jak dzieci uczą się świata szybciej, niż dorośli przypuszczają.

Rola św. Jana Bosko w życiu ks. Markiewicza

Święty Jan Bosko nadał kierunek drodze bł. ks. Bronisława Markiewicza. Był przewodnikiem i nauczycielem - blisko, konkretnie, na co dzień. W 1885 roku ks. Markiewicz wyjechał do Włoch, by dołączyć do Zgromadzenia Salezjańskiego. Spotkał Bosko twarzą w twarz. W marcu 1887 roku złożył na jego ręce śluby zakonne.

Ks. Markiewicz dostosował salezjańską metodę wychowawczą do realiów ziem pod zaborami - cierpliwie, krok po kroku. Skupił się na sierotach i ubogich, a edukację budował przez szkoły i warsztaty. Dzięki inspiracji tego świętego jego praca wychowawcza zyskała trwałe podstawy, które trwają do dziś. W długim biegu życia i historii Markiewicza troska o dzieci i młodzież pozostała w centrum.

Założenie Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła

Założenie Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła było przełomem w życiu błogosławionego księdza Bronisława Markiewicza. W 1897 roku, po powrocie z Włoch, stworzył dwa dzieła - męskie Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła, zwane michalitami, oraz żeńskie Zgromadzenie Sióstr Świętego Michała Archanioła, czyli michalitki. Oparł je na kulcie św. Michała Archanioła. Walka ze złem i moralnym upadkiem miała mieć konkretną tarczę i miecz - Archanioła.

Te zgromadzenia skupiały się na pracy wychowawczej i duszpasterskiej z dziećmi oraz młodzieżą zagrożoną - katechizacja, szkoły, internaty, zakłady wychowawcze. Działały wytrwale, nawet gdy piętrzyły się trudności ekonomiczne i prawne wynikające z okresu zaborów oraz skomplikowanych procedur kościelnego zatwierdzenia. To była codzienność, nie slogan.

Bronisław Markiewicz nie doczekał się zatwierdzenia zgromadzeń za życia. Po jego śmierci uznano jednak to dzieło - męska gałąź otrzymała aprobatę w 1921 roku, żeńska w 1928 roku. Dzięki temu misja trwała i rozwinęła się w Polsce oraz poza jej granicami, wspierając i kształcąc młodzież. Urodził się w 1842 roku w Błażowej i zmarł w 1912 roku. Błogosławiony zostawił ślad w historii Kościoła i w sercach ludzi - imię Michał brzmi tu szczególnie, bo odnosi się do Michała Archanioła i do drogi, którą wskazywał św. Michał Archanioł błogosławionemu Bronisławowi.

Działalność wychowawcza i społeczna ks. Markiewicza

Ks. Bronisław Markiewicz skupił się na młodzieży - nie na deklaracjach, lecz na czynach.

W Miejscu Piastowym stworzył Instytut Wychowawczy, w którym młodzi Polacy uczyli się zawodu i dojrzewali duchowo. Był to dom dziecka, szkoła zawodowa i internat w jednym, z warsztatami rzemieślniczymi oraz nauką uprawy roli. Wychowankowie zdobywali fach, stawali na własnych nogach i wchodzili w życie społeczne bez kompleksów.

Markiewicz stawał też frontem do walki z nałogiem. Uznał alkoholizm za źródło wielu ran w rodzinach i wspólnotach, dlatego organizował rekolekcje oraz kampanie edukacyjne, by przerwać ten łańcuch strat.

Ks. Markiewicz pisał i zabierał głos publicznie. W artykułach i broszurach, m.in. „Trzy słowa do starszych w narodzie polskim”, rozkładał na czynniki przyczyny upadku obyczajów oraz więzi społecznych. W dramacie „Bój bezkrwawy” pokazał los ludzi pod zaborami i wzywał do pokojowej drogi odnowy narodowej. Słowa miały tu cel - budzić sumienia.

Najważniejsze obszary działalności społecznej i wychowawczej ks. Markiewicza:

• tworzenie instytucji wychowawczych dla młodzieży,
• walka z alkoholizmem poprzez rekolekcje i edukację,
• publikacje i działalność publicystyczna na rzecz odnowy moralnej,
• zakładanie nowych placówek wychowawczych,
• rozwijanie katolickiej pedagogiki społecznej w Polsce.

Działał dalej - w Pawlikowicach powstał kolejny zakład wychowawczy, a pomoc dla młodzieży nabrała ciągłości. Praca Markiewicza trafiała w potrzeby duchowe i materialne, dzięki czemu uznano go za pioniera katolickiej pedagogiki społecznej w Polsce. Dziedzictwo ks. Bronisława Markiewicza trwa - inspiruje kolejne pokolenia do mądrej troski o młodzież i o wspólne dobro.

Beatyfikacja Bronisława Markiewicza

Zaczęło się wcześnie - w 1958 roku ruszyło badanie życia, cnót i świadectw łask przypisywanych wstawiennictwu ks. Bronisława Markiewicza. Przełom nastąpił w 1994 roku, gdy ogłoszono Dekret o heroiczności cnót, co potwierdziło opinię o jego świętości.

W 2004 roku Kościół wydał Dekret o cudzie i otworzył drogę do beatyfikacji. Warszawa zapamiętała 19 czerwca 2005 roku - wtedy odbyła się uroczystość. Kardynał Józef Glemp, reprezentując papieża Benedykta XVI, dokonał aktu beatyfikacji.

We wrześniu 2005 roku papież Benedykt XVI dokonał beatyfikacji, co uhonorowało lata posługi na rzecz młodzieży i ubogich. Relikwie ks. Markiewicza wprowadzono do kościołów, m.in. do klasztoru klarysek w Kętach oraz do świątyń w Miejscu Piastowym, gdzie działał ten błogosławiony.

Dziedzictwo i wpływ ks. Markiewicza na współczesność

Dziedzictwo ks. Bronisława Markiewicza realnie działa w życiu społecznym i religijnym. Zgromadzenia michalitów i michalitek związane z Miejscem Piastowym niosą jego misję w parafiach, domach dziecka i szkołach - w Polsce i we Włoszech. Skupiają się na młodzieży zaniedbanej i zagrożonej moralnie. Działają konkretnie. Wychowanie oparte na salezjańsko-michalickiej pedagogice łączy miłość, zaufanie i formację sumienia z pomocą materialną oraz nauką zawodu, więc nie kończy się na deklaracjach.

Duchowość ks. Markiewicza wyrasta z czci dla św. Michała Archanioła i zaufania Opatrzności - to kierunek pracy nad odnową moralną wspólnoty. Te idee dobrze odpowiadają na współczesne napięcia - ubóstwo, uzależnienia, wykluczenie. Dają narzędzia do działania. Ks. Markiewicz uchodzi za apostoła trzeźwości, a pamięć o nim żyje w pielgrzymkach, modlitwach i w relikwiach obecnych w kościołach.